schrijf Jantje - Jantje's Inhoudsopgave
op deze pagina (23), maart 2004:
Kampioen Irma - Japies vangst - Zonnige doodstrijd - Oude Drukkerij - Bidden - Harderwijk op doek

Harderwijk op doek

Bij Wax & Wood is een leuke tentoonstelling. Je weet wel, die winkel in de Hondegatstraat waar het zo weeïg ruikt naar geurkaarsen. Op de bovenverdieping hangen schilderijen met Harderwijk als thema. Als het maar over Harderwijk gaat is het goed. Erg geslaagd.

Vischpoorten natuurlijk. Van alle kanten en van alle tijden. En botters. In vele soorten en maten. Met of zonder molen op de achtergrond. Onvermijdelijk. Paradijspoortjes, Kleine Oosterwijcken, de stadsmuur, al net zo typisch Harderwijk. Dolfijnen ook. Ze horen er tenslottte bij. Het museum zou er jaloers op zijn, zo'n uitgebreide collectie Harderwijk-schilderijen. Nooit geweten dat er zo veel kunstwerken over Harderwijk te koop zijn.. Want het zijn geen oude antieke kunstwerken, maar nieuwgeschilderde aquarellen, oliedoeken en tekeningen. De verf is net droog. Deze week voor het eerst te bewonderen. Een gouden greep van eigenaar Ruud Schut.

Al vaak heb ik me afgevraagd: wat is nou het bijzondere van Harderwijk? Wat is waardevol, wat is zinvol om voor de eeuwigheid te vangen in verf? Toen ik op de tentoonstelling bij Wax & Wood rondliep bekroop me een wat angstig gevoel. Alle schilders kijken naar hetzelfde. Er steken maar een paar dingen boven het maaiveld uit in Harderwijk: de eerdergenoemde onderwerpen. Gelukkig hebben twee kunstenaars het Benenbeeld op de Stationslaan vereeuwigd. Toch nog iets moderns.

Heeft Harderwijk echt zo weinig unieks? Of kijken de kunstenaars gewoon met oogkleppen? De Dolfinariumkoepel hoort er toch ook bij. En de watertoren. Kartcentrum De Harder. Drukkerij Flevodruk. Het waterkunstwerk bij Tweelingstad. Winkelcentrum Tweelingstad zelf. De toren van Bruil. Het Beekhuizerzand. Kasteel De Essenburg. Restaurant Zeezicht en restaurant IJsselmeer. Ondergoedwinkel Gezusters De Lange. Het Nachthok. Opleidingscentrum SBW met zijn hijskranen. Harderwijk heeft meer dan je denkt. Ik hoop dat er nog een heleboel schilderijen bijkomen daar bij Wax & Wood. Creatief Harderwijk schildert creatief Harderwijk. Ga kijken! Of lever iets moois in. Mag ook.

Reageer: schrijf Jantje

Bidden

In Harderwijk gebeurt deze week iets vreemds, onder de noemer 'Bidden voor Harderwijk'. Een Stadsgebed, noemen de initiatiefnemers het. Deze protestants-christelijke fanatiekelingen bidden voor alles wat ze denken dat misgaat in Harderwijk. Eenmaal in de maand komen ze in de Synagoge bijeen om de handen te vouwen.

Het heeft iets naïefs over zich, zo'n Stadsgebed. Het doet denken aan de jaren vijftig, toen half Nederland eenmaal per jaar bijeenkwam op de Biddag voor het Gewas. Samen bidden voor weersomstandigheden om de aardappelen hard te laten groeien. De zonnebloemtelers baden voor veel zon, de maisboeren baden voor veel regen, terwijl de spruitjeskwekers baden voor extra nachtvorst. Onzelieveheer werd er duizelig van.

Zo'n Harderwijkse Gebedsdag heeft ook iets griezeligs, zelfs al zullen de bedoelingen van de bidders ongetwijfeld nobel zijn. Deze tijd zal in de geschiedenisboeken komen als de periode van de religieuze oorlogen. Osama en Bush zijn de eersten in een lange rij die volgt, ben ik bang.

Mensen kiezen de religie als veilige vluchthaven tegen de boze buitenwereld. Een herkenbaar houvast in een onzekere tijd. Vanuit de loopgraven verketteren we andersdenkenden. In Harderwijk doen we daaraan mee. Het Stadsgebed past in die lijn.

Waar zouden ze voor bidden in het Harderwijkse Stadsgebed? De politici bidden natuurlijk voor het failliet van de bewoners van vakantiebungalows. De zomerhuisbewoners bidden voor de ondergang van het gemeentebestuur. Pietje bidt voor extra Dolfinariumbezoekers, Jantje bidt voor een rustige zomer in Harderwijk. Marie prevelt voor de komst van V&D, Monique bidt juist voor een filiaal van H&M. Karel smeekt zijn tong stuk voor VVOG, Jaap gaat op z'n knieën voor Zwart-Wit. Enzovoorts, etcetera.

Ik wil er niet aan mee doen. Maar stel, in het utopische geval dat ik bij het Stadsgebed was, waar zou ik dan voor bidden? Toe dan maar: ik bid voor een pilletje waar een mens voor altijd gelukkig van wordt. Die deel ik uit aan alle Harderwijkers. Wedden dat er nooit meer een Stadsgebed gehouden wordt? Alleen ontevreden mensen bidden.

Reageer: schrijf Jantje

Oude Drukkerij

Weet u wat een wigspatie is? Ik weet het ook niet, maar in restaurant De Oude Drukkerij in Harderwijk staat de wigspatie als gerecht op de kaart. Geen wonder, want De Oude Drukkerij zit in het pand van een voormalige drukkerij. Nog niet zo heel lang open als restaurant, deze tent in de Vijhestraat.

De geur van inkt is in de loop der jaren wel opgetrokken, maar de invloeden van de drukkerswereld zijn nog zichtbaar. Misschien expres weer zichtbaar gemaakt, dat weet ik niet. Boven de toog hangt een bord met termen uit de drukpers. Een wand is ingericht als boekenkast. Verderop hangt een schoolbord met krijtnotities.

Een paar weken geleden was het nog onmogelijk, maar inmiddels kunnen de klanten pinnen bij De Oude Drukkerij. Een niet onbelangrijk pluspunt. Intussen is er meer dan één soort bier op voorraad. Voorwaar geen onbeduidend detail. Dus, waarom zouden we er niet een keer gaan eten? Ik wil wel weten wat een wigspatie is.

De inboedel oogt fantastisch. Alles hout. Zo stevig dat een dronken olifant nog geen barst in de tafeltjes zal krijgen. De bar is groot en indrukwekkend. De lange zitbank comfortabel. De serre spannend.

We kunnen de tuin inkijken naar de antieke stadsmuur. In de zomer zal het hier zalig zitten zijn in de zakkende avondzon.

De wc's zijn zo kraakschoon dat je er bang van wordt. Is hier ooit al iemand geweest, of ben ik de allereerste? Ik durf bijna niet te plassen.

Het restaurant is top. Meer een gezellig café eigenlijk, waar je wat kan eten. Alleen heeft nog bijna niemand dat in de gaten. 'Grand Restaurant' roept de reclame op het raam. Dat nodigt niet uit voor een snelle pils en een vlot praatje.

De Oude Drukkerij is zo'n relaxte ruimte dat ik ben vergeten hoe het eten is. Ik nuttigde een capuccino van paddestoelen, een beetje een rare soep met een berg geklopte room erop. Het ziet eruit als koffie. Niet echt bijzonder, maar ook niks mis mee. Verder weet ik weinig meer van het eten. Het was te ontspannen in De Oude Drukkerij.

Wat een wigspatie is weet ik nog steeds niet. Vergeten.

Reageer: schrijf Jantje

Zonnige doodstrijd

Hoe vrolijk zonnig het ook moge zijn in Harderwijk, het leven is toch droevig als op de Markt de viskraam wordt gesloopt. Het gebeurde op de warmste dag van voorjaar 2004. Terwijl de eerste bescheiden ochtendzonnestralen over de zojuist uitgestalde terrastafels gleden werd het gekke houten gebouwtje tegen de vlakte getrokken. De lucht was nog kriekend van de ochtend. Vlak na acht waren de slopers al aan het werk, met een enthousiasme dat niet helemaal te begrijpen valt voor een avondmens als ik. Alsof ze elke dag zo vroeg in touw zijn. Het dak sputterde tegen. De spijkers wilden niet los. De planken kreunden een merkwaardige kerm. Een beetje een verkouden geluid. De machtige arm van de kraan was meedogenloos. Twee weerbarstige rukken later liet het dakspant los. Het was het begin van een kortstondige doodstrijd.

Uit de Donkerstraat kwamen fotografen aanhollen. Ambtenaren van de gemeente Harderwijk vatten post nabij het oude stadhuisbordes. Ze lachten triomfantelijk. Camera's klikten.

De grijparm zwaaide, maaide en trok. Een kruisvormige fundering kwam bloot, met witte bakstenen. De laatste blauwe kraammuren stortten ter aarde. Splinters (asbest?) bewolkten korte tijd de lucht.

Hoe aangenaam warm de rest van de dag ook werd in het fraai zonnige Harderwijk, er bleef iets treurigs in de lucht hangen. Ik werd er melancholisch van. Alsof visboer Van Bijsteren die de kraam ooit betaalde en architect Posthumus die het gebouwtje ontwierp nu pas echt dood zijn. Toen de lachende ambtenaren weg waren en de ijverige slopers huiswaarts keerden ben ik op het naastgelegen terras gaan zitten. Heel voorzichtig heb ik, toen niemand keek, even gezwaaid naar de containers met het sloopafval. Dag visboer, dag architect. Het is te hopen dat er iets prachtigs voor jullie erfgoed terugkeert. Een urinoir heb ik gehoord. Moge de bedenker op z'n Harderwijks gekielhaald worden.

Reageer: schrijf Jantje

Japies vangst

Welk restaurant zet nou gerechten op het menu met oubollige titels als Japies Vangst? Dat belooft weinig goeds. Pretparkenhumor hoeft van mij niet in een restaurant. Geen wonder dat ik er een paar jaar over gedaan heb om bij restaurant De Smaeckmaaker aan de Vischmarkt in Harderwijk te gaan eten. Toen de huidige kok een jaar of zeven geleden begon ben ik er een keer wezen eten. Ik was niet onder de indruk Daarna ben ik nooit meer teruggegaan. Die koperen potten aan het plafond geven me een benauwd gevoel. Een kwezelige knusheid waar ik bang voor ben.

Maar ik heb me over mijn drempelvrees heengezet. Ik ben bij De Smaeckmaaker naarbinnen gegaan. Nog steeds niet echt geweldig, dacht ik een jaar geleden (mijn vooroordelen konden nog niet worden opgeruimd). Maar iedere keer dat ik sindsdien kom stijgt het niveau. Het eten wordt steeds lekkerder. Zou de kok het echte vuur hebben ontdekt?

Bij De Smaeckmaaker hebben ze iets leuks dat de meeste goeie restaurants niet meer kennen. Je krijgt veel. Een groot stuk vlees, dat je per honderden grammen kan uitkiezen. Flinke vissen. Niet een geplet sliptongetje als er zeetong wordt beloofd, zoals regelmatig gebeurt in Harderwijk. Nee, echt een knoeperd van een zeetong. Schalen met groenten rond het bord. Aardappelen, patatten. Op de bijgerechten wordt niet bezuinigd. En de hoofdgerechten zijn afgestemd op eters met hardwerkende magen. De maag met ervaring. Beter weggooien dan te weinig serveren, is het motto van de kok.

De Smaeckmaaker is een aanrader geworden dus, vooral ook omdat het eten nog betaalbaar is. Alleen doodzonde van die stomme namen op de menukaart. Ik wil niet Japies vangst. Doe mij de dagverse vangst van Jaap Foppen of hoe de visser ook moge heten, maar niet Japie. Jaap is een serieuze visser. De kok van De Smaeckmaaker kookt steeds beter en doet hard zijn best. En ben een serieuze klant, die fatsoenlijk wil eten. Ik ben geen infantiele lul, en ik wil niet zo behandeld worden. Zeker niet door een restaurant dat steeds beter wordt.

Reageer: schrijf Jantje

Kampioen Irma

Harderwijk brengt af en toe een beroemdheid voort. Irma Heeren bijvoorbeeld. Zij is een van Nederlands beste lange-afstandloopsters. Onlangs kondigde ze aan dat ze gaat stoppen.

Dat is heel erg jammer. Want de 36-jarige atlete had Nederlands trots kunnen worden op de Olympische Spelen die in augustus in Athene worden gehouden. Daar hadden we de Harderwijkse op het podium willen zien van de marathon. Die marathon wordt een van de meest prestigieuze hardloopwedstrijden uit de geschiedenis.

In Athene hadden we een Harderwijkse op het podium willen hebben. Want Irma kan het. Ze haalde drie wereldtitels duathlon, ze werd Europees kampioen op de hele triathlon en ze werd wereldkampioen ren-fiets-ren (run-bike-run bij de sporters). Als dat geen uithoudingsvermogen is dan weet ik het niet meer. Ik heb ooit twee keer een medaille gewonnen met een hardloopwedstrijd, maar ik was totaal los na vijf kilometer (total-loss bij de sporters).

En het deelnemersveld was in die twee wedstrijden zo ontstellend zwak dat ik zelfs achteruitlopend nog wel eerste geworden was.

Gelukkig deed m'n oma niet mee, anders had ze me verslagen. Meestal kon ik twee dagen na afloop van een hardloopoefening niet meer lopen van vermoeidheid. Ik hoestte mijn longen bijkant uit m'n lijf. Dus ik weet hoe goed Irma Heeren is. Die rent even tien kilometer, fietst dan honderd kilometer en hardloopt dan nog een keer twintig kilometer. Alsof het niks is.

Irma Heeren is een held. Jammer dat ze er mee ophoudt. Helemaal stoppen doet ze natuurlijk niet, ze loopt alleen geen wedstrijden meer. Waarschijnlijik zien we haar nu extra vaak door Harderwijk renfietsrennen. Tijd voor de burgemeester om haar een lintje te overhandigen mischien? Lijkt me wel wat. Uit te reiken in volle draf. Dan benoemen we de burgervader tot Kampioen-lintje-omhangen-burgemeester-op-volle-snelheid. Dan benoemen we de burgemeester tot wereldpaddestoel (Worldchampion bij de sporters).

Meer over Irma

Reageer: schrijf Jantje