Duur huis

Huizen in Harderwijk staan lang te koop. De vreselijke hausse in de woningmarkt is over. Op sommige plekken worden huizen pas na een half jaar verkocht. Dat was twee jaar geleden nog ondenkbaar. Maar het gekke is dat de huizenprijzen zich niks aantrekken van de inzakkende markt. De prijzen blijven stijgen. Een doorsnee rijtjeshuis doet makkelijk vier ton, zelfs in een afbraakbuurt als de Van Galenlaan. Een appartement krijg je in Harderwijk niet beneden de drie ton, tel er in de binnenstad nog maar een tonnetje bij. Flat aan de Dixielanddreef? 459.000 gulden. Zelfs een zomerhuis kost al 2,75 ton, terwijl je daar niet eens mag wonen. Het allerallerallerlelijkste huis van Harderwijk, aan de Achterste Wei, mag weg voor 269.000 gulden. Maar dan heb je toch ook wel het allerstomste huis wat je kan bedenken.

En wie wordt er beter van al die dure huizen? Alleen de makelaar en de hypotheekadviseur. Die vragen percentages van de verkoopprijs. Die naaien kopers op. Die roepen dat je geen laag bod mag uitbrengen. Die verzinnen aspirant-kopers met veel haast, om de huizenkoper op te fokken.

Ze belazeren je waar je bij staat. De hypotheekadviseur die op verzoek van een koper een tweede taxatie van het aan te kopen huis laat uitvoeren kopieert gewoon het oorspronkelijke taxatierapport, zet er een andere naam boven en klaar. Vijfhonderd gulden alstublieft.

Allemaal boeven zijn het. Het wordt tijd dat de huizenprijzen in elkaar sodemieteren. Ik heb mijn hoop gevestigd op de nieuwbouw in Drielanden. Als die begint kan helemaal niemand in Harderwijk zijn huis meer kwijt. Dan dondert de boel in elkaar. Tot die tijd een tip: als je een makelaar nodig heb of een hypotheekadviseur, huur er dan een in uit Alkmaar of uit Appelscha. Ver weg uit de buurt. Die makelaars bereiken een andere groep potentiële kopers. Maar het belangrijkste is dat ze de markt in Harderwijk niet kennen. Dat ze zich niet houden aan prijsafspraken tussen lokale makelaars. Die makelaars uit Appelflappenbroek willen best wat verdienen zo ver buiten de deur. Ze willen ook best wat vakbroeders op de Veluwe pesten, want die zien ze toch nooit weer. Alleen met een adviseur uit Appekutteveen is een huis in Harderwijk nog voor een betaalbare prijs te krijgen. Slechts met een adviseur uit Boerenlul word je niet leeggeschut waar je bijstaat. Hoop je.

datum
Reageer: schrijf Jantje

Tattoo

Tattoo-goeroe Henk Schiffmacher was afgelopen zondag in Harderwijk. Schiffmacher is in Harderwijk geboren, als zoon van een slagersfamilie. Maar, voor een opstandige jongeman is Harderwijk niet het lustoord waar je je driften kan uitleven. Nu niet, maar in de jaren zestig, zeventig al helemaal niet. Wat was hier nou helemaal te doen, behalve die paar kroegen die uit de tijd van het koloniaal werfdepot zijn overgebleven. Weinig. Henk vertrok dus naar Amsterdam en zette daar een tattoo-imperium op. Hij schreef boeken over tatoeages en verhief de lichaamsbeschildering tot kunst. Als je een tattoo wilt, dan ga je naar de Wallen, naar het keldertje van Schiffmacher. Ook al zijn er tegenwoordig honderden tattoo-shops in het land, een tatoeage bij Hanky Panky heeft iets extra's omdat Schiffmacher erachter zit.

Henk heeft nooit veel met Harderwijk gehad. Zelden zien we hem nog op de Veluwe. Maar zondag was hij even terug. Samen met Jan Cremer. Cremer was hoofdgast bij literaire vereniging Apollo. Henk Schiffmacher opende de tentoonstelling met Cremerschilderijen in galerie 't Koetshuis in Hulshorst. Iedereen verwachtte een nurkse Schiffmacher. Een Henk die liever de andere kant op kijkt in Harderwijk. Een Schiffmacher die moppert over zijn geboortestad. Maar nee. Schiffmacher had het uitstekend naar zijn zin. Hij mat zichzelf de rol aan van Stadsgids. Samen met Cremer liep hij door het centrum en vertelde hij over de Universiteit van Harderwijk en over andere Harderwijkse heldhaftigheden.

Waarschijnlijk wees hij ook parken aan waar hij vroeger zijn eerste vriendinnetje op onkuise plekjes bevoeld heeft, want Schiffmacher blijft ondeugend. Misschien verzon hij ter plekke eigen heldenverhalen. Maar het was verbazingwekkend. Een en al plezier straalde de man uit. Hij had het naar zijn zin in Harderwijk. Hij zegde zelfs toe dat hij wel wil exposeren in Harderwijk. Want Henk zit behalve in de tatoeages ook in de Kunst tegenwoordig. Onlangs maakte hij een schilderij voor de stad Utrecht, waarop Henk Westbroek als nazi staat afgebeeld. Ongetwijfeld komen er ook tattoo-voorstellingen op de expositie, want tatoeages zijn onlosmakelijk met Schiffmacher verbonden. Zelfs zijn vrouw is er niet aan ontkomen. Achter haar oor en op haar hand sierden een paar fraaie afbeeldingen. De rest van haar lichaam bleef bedekt voor het Harderwijkse publiek.

Schiffmacher en Harderwijk. Het kan verkeren. Maar Harderwijk is veranderd, sinds Henk vertrok. Harderwijk heeft tegenwoordig een bloeiend cultureel leven, ja, Harderwijk heeft zelfs een tattooshop. Zou de stad niet iets kunnen doem om Schiffmacher te verwelkomen? Ik weet het goed gemaakt. Cultuurwethouder Henk Eijsenga opent volgend jaar de tentoonstelling van Henk Schiffmacher. De wethouder laat bij wijze van geste een tattoo zetten op zijn borst. Henk bewerkt Henk. De Henken in gezamenlijke actie. Fotografen rijen dik. Een tatoeage van het wapen van Harderwijk. En stiekem een bloot dametje eronder. Want Henk blijft Henk natuurlijk.

09-09-01
Reageer: schrijf Jantje

Edah?

Harderwijk heeft er een supermarkt bij. Een Edah. Op bedrijventerrein Lorentz. Eerst zat daar Groenwoud. Of Groenwoudt, dat weet ik niet meer. Ik ben niet zo goed in dt. Waarom een extra Edah? Ik snap er helemaal niks meer van. Was het niet de bedoeling dat Groenwoud en de Edah in de binnenstad allebei zouden verdwijnen? Moesten ze niet de naam Konmar krijgen? In Almere zijn de bestaande supers al omgekat tot Konmar. In Zeewolde is de Edah in juni omgetoverd tot Konmar. Het typische Edah-assortiment uit de Zeewoldesuper lag in de Vuldersbrink in Harderwijk in de uitverkoop. En nu opeens is dit. Een extra Edah erbij. Kennelijk is die Konmarformule niet wat ervan verwacht werd. Konmar moest veel luxe gaan bieden om tegen Albert Heijn op te kunnen. Ik denk dat dat een hele verkeerde tactiek is.

Wij klanten zitten niet te wachten op de zoveelste dure supermarkt, met precies hetzelfde assortiment. We willen iets anders. Ten eerste een beetje betaalbaar, want de Albert Heijn wordt per week nog duurder. Het is godgeklaagd zo duur als meneer Heijn het laatste halfjaar is. En we willen een beetje kwaliteit. Een lekkere wijn voor acht gulden. Zoiets als de Edah dus.

Maar om nou twee Edahs in één stad neer te zetten lijkt me overdreven. Nee, we worden waarschijnlijk bij de neus genomen door meneer Laurus, de baas van de Edah. Dit is vast de voorbode van het verdwijnen van de Edah uit de binnenstad. Dat moet wel. En je kunt er niks tegen doen. Consumenten zijn machteloos. Zo gedwee als de klanten nog steeds naar die peperdure Albert Heijn lopen, zo zwijgend zullen we ons de Edahsupermarkt uit de binnenstad laten afpakken. Of staat er nu eindelijk eens iemand op die actie gaat voeren? Ramen ingooien, spandoeken ophangen, barricades opwerpen, kassières belagen, straten openbreken. Supermarktdirecteuren ontvoeren wil ook nog wel eens flink aandacht trekken. Heb ik ergens gehoord.

02-09-01
Reageer: schrijf Jantje

Literatuur in Harderwijk

In het boek De Kwetsuur van Anna Enquist kwam ik een verhaal tegen waar Harderwijk een rol in speelt.
Het verhaal heet 'Grieks voetbal' en gaat over het werkeiland Lelystad. Op een eilandje in de Zuiderzee werken in 1953 mannen aan de aanleg van dijken voor de inpoldering van Flevoland. Vrouwen en kinderen vervelen zich te pletter, want er is geen fluit te doen op het kleine stukje land in zee. Op de dag komt een voetbalploeg uit Nijkerk tegen de kinderen van Lelystad voetballen. Bonje natuurlijk.

Harderwijk speelt een rol omdat het eiland van hier uit bevoorraad wordt. Ook bij het tragische einde van het verhaal speelt Harderwijk een rol. De trainer van werkeiland Lelystad heeft de kleedkamer van de Nijkerkse voetballers in brand gestoken. Hij wordt afgevoerd met vastgebonden armen naar het ziekenhuis in Harderwijk.

Grappig is dat, als je Harderwijk tegenkomt in de literatuur. Waarschijnlijk geniet ik er zo van omdat Harderwijk bijna nooit voorkomt in boeken. Des te opemerkelijker dus dat ik in Publieke Werken van Thomas Rosenboom Harderwijk ook al tegenkwam. Een heel klein bijrolletje maar toch. Het boek gaat over de bouw van het Victoriahotel tegenover het Centraal Station in Amsterdam.

We schrijven 1888. Garnalenvissers uit Harderwijk arriveren elke dag in Amsterdam om hun vangst te verkopen. Als de Oranjesluizen worden aangelegd blijven de Harderwijkers voortaan weg. Goh. Nooit geweten dat Harderwijk garnalenvissers had. Zo leer je nog eens wat.

Jammer dat Harderwijk niet vaker voorkomt in moderne boeken. Jammer dat Harderwijk zo'n onbeduidend stadje is geworden nadat de Flevopolder aangelegd was. We stellen niks meer voor, hier in Harderwijk. Dat moet toch anders kunnen? Bij deze wil ik iedere Harderwijker uitdagen een boek te schrijven, waarin de naam Harderwijk op zijn minst in elk hoofdstuk één keer genoemd wordt. En de Vuldersbrink, de Smeepoortstraat, de Luttekepoortstraat, de Vanghentoren en andere vreemde, typisch Harderwijkse namen. De hoofdpersoon heet natuurlijk Foppen. En zijn onereikbare liefde heet Hop.

Wedden dat zo'n boek verkoopt? Al is het alleen maar aan Harderwiekers, dan kan je evengoed nog best 10.000 exemplaren kwijt. En wie weet komt er een grote uitgever. Dan hebben we Harderwijk eindelijk eens op de kaart gezet. Op de literaire kaart.

Als je inspiratie hebt . . .stuur maar in. Desnoods een klein verhaaltje. Voor mijn part een miniverhaal.

27 augustus 2001

Reageer: schrijf Jantje

Sekswinkel

Ik weet niet hoe lang al, maar Harderwijk heeft zijn eerste sekswinkel. Op de bovenverdieping van videotheek Orca aan het Kerkplein is een bescheiden etalage ingericht met vibrators en andere seksattributen.
Die genotsdingen liggen in de afdeling met de pornovideo's. Boven het toegangspoortje meldt een bord dat alleen personen boven de 18 jaar toegang hebben. Vroeger waren de pornovideo's bij Orca uitgestald in één grote ruimte met de oorlogsbanden en de geweldfilms. Nu is de ruimte afgescheiden met een muur en een poortje met een vliegengordijn. Die sekswinkel mag een revolutie heten.

Harderwijk stond eind negentiende eeuw bekend om zijn vele hoeren en lichtekooien in de binnenstad. Toen was het koloniale werfdepot van het vreemdelingenleger nog gevestigd in de Oranje Nassaukazerne. Hier werden huurlingen opgeleid voor een militaire missie naar Indië. Die huurlingen waren ver van huis. 's Avonds verveelden ze zich. Logisch dat er veel kroegen en prostituees waren in Harderwijk.

Maar sinds het opheffen van het werfdepot is Harderwijk een puriteins stadje. Niks kan, weinig mag. De laatste gewone militairen zijn inmiddels ook vertrokken. Slechts oogluikend en tandenknarsend worden nieuwe trends nog toegelaten. Een sekswinkel is nog altijd uit den boze. Theoretisch bestaat er een mogelijkheid om in Harderwijk een bordeel te beginnen. De Nederlandse wet verbiedt een bordeelverbod. Maar het Harderwijkse gemeentebestuur heeft de vestiging van een bordeel zo moeilijk gemaakt dat er niet snel iemand een Huize Romantica zal starten. Sekswinkels zijn helemaal onmogelijk.

Die sekswinkel bij Orca is daarom gewaagd. Niet omdat de artikelen zo shockerend zijn, of omdat het aanbod zo provocerend is. Nee, het mag geen naam hebben. Wel omdat het hier Harderwijk is. Ik ben benieuwd hoe lang dit initiatief het volhoudt. Ik voorspel een inval van de zedenpolitie en een paar vlammende preken van de kansel. Misschien wel een protestactie van biddende mensen op het Kerkplein.
Een nieuw hoogtepunt in de geschiedenis van Harderwijk dient zich aan.

Reageer! schrijf Jantje

19 augustus 2001

Vakantielol

• Pakideiieskj, oe il evejtoewsoe?
• Ono yablow uk es irienivlop!
• Kwek ip floiong. Angbojova doekic da?
• Jing etnabisch estajar egalise.

Wat zal het zijn dames? Wat wilt u drinken? De ober bij restaurant Monopole onderbreekt het gesprek in de onbegrijpelijke taal. De twee vrouwen zijn toeristes, zoveel is wel duidelijk. Ze wijzen iets aan op de menukaart, onder het uiten van nog meer onverstaanbaars. De ober knikt en verdwijnt naar binnen. Het gesprek kabbelt lekker verder. De twee buitenlandse vrouwen weten zich vergewist van anonimiteit. Niemand kan ze verstaan. Dat geeft altijd een prettig gevoel. Ik voel dat ook wel eens als ik in het buitenland ben, alhoewel je daar altijd voorzichtig moet zijn. Nederlanders zitten over de hele wereld. Toch durf ik best iets onaardigs te zeggen als ik op Kreta onfatsoenlijk behandeld word. Dan scheld ik in het Nederlands een stevig potje van me af.

Zelfs in Harderwijk zitten toeristen, ook al drijven ze weg van de campings. Of nee, ze zitten niet in Harderwijk op de camping. In Harderwijk heb je nauwelijks campings. Wij doen aan discriminatie.
Arme toeristen met een tent moeten maar naar Ermelo of Nunspeet. Maar ook voor hotelgasten en bungalowtoeristen is de regen een ramp. Toch zitten ze in Harderwijk. Waarom ze komen is me totaal onduidelijk. In Nederland weet je honderd procent zeker dat het altijd slecht weer is.

De dames krijgen pils en betalen. De ober zegt: Thank You, ook al weet hij zeker dat de vrouwen niet uit Engeland of Amerika komen. Ook niet uit Italië, niet uit Spanje, niet uit Frankrijk en niet uit Duitsland. Eerder van de Balkan, of uit Roemenië. Het gaat weer rustig verder.

• Ajuta doemljoe tek drav ne glinko.
• Ojojo, dravje nash kussenem.

Op het terras bij Monopole zit bijna niemand. Wat wil je ook met die regen. Elk half uur komen er nieuwe druppels uit de lucht. Ooit zat hier de beroemde schrijver Nescio. In zijn dagboeken schrijft Nescio heel vaak over Monopole, waar hij koffie drinkt na een boottocht uit Amsterdam. Nu zitten er twee toeristen uit Verweggistan.

Ik ga weg en overweeg iets tegen de dames te zeggen. Wat te doen in zo'n geval? Mijn Bulgaars is niet wat het geweest is en ook mijn Oezbekisch is niet om over naar huis te schrijven, terwijl ik voor Hongaars vroeger altijd slechte cijfers haalde op school. Als ik de dames passeer zeg ik de Russische woorden: Na Zdrovje, wat zoiets betekent als Proost.
Het gesprek valt stil. Tien seconden zijn de dames verstomd. Dan schieten ze vreselijk in de lach. Schaterlachend slaan ze op de tafel. Gillend van plezier knijpen ze in elkaars benen. Tranen rollen over hun wangen. Ik besluit verder te lopen. Als ik al bijna in de Bruggestraat ben hoor ik ze nog steeds gieren. Het is toch wat. Je kan als fatsoenlijke Harderwijkse pummel ook nooit wat goed doen. Zelfs door toeristes in de regen word je al uitgelachen. Het leven is hard in het Harderwijkse hoogseizoen.

Reageer! schrijf Jantje

12 augustus 2001